Filistinliler, 15 Mayıs 1948’de İsrail’in Filistin topraklarının büyük bölümünde kurulmasını ve bu süreçte yüz binlerce kişinin yerinden edilmesini "Büyük Felaket" (Nekbe) olarak adlandırıyor. Ancak Nekbe, onların gözünde bitmiş bir felaket değil; aksine, devam eden bir sürecin başlangıcıydı. 1948’de köylerinden edilenlerin torunları bugün Gazze’de derme çatma çadırlarda yaşam mücadelesi verirken, Batı Şeria’da ise her gün yeni bir el konma kararıyla karşı karşıya kalıyorlar.
Sarsıcı rakamlar, Filistinlilerin yaşadığı acıların boyutunu gözler önüne seriyor. Son 2,5 yılda Gazze’de öldürülen Filistinlilerin sayısı, 78 yıllık Nekbe döneminin toplam kaybını geride bıraktı. Filistin Merkezi İstatistik Kurumu verilerine göre, Ekim 2023’te başlayan Gazze saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısı, 1948’den Ekim 2023'e kadar geçen sürede öldürülen Filistinlilerin sayısından yüzde 50 daha fazla.
Geçen 78 yılda iki büyük zorunlu göç yaşandı. İsrail’in 1948 işgali sonrası yaklaşık 1,4 milyon Filistinliden 957 bini Batı Şeria, Gazze ve çevre Arap ülkelerine göç etti. Aynı dönemde, 2,3 milyonluk Gazze nüfusunun büyük kısmı zorla yerinden edildi. Bugün, çoğu birden fazla kez yer değiştiren Gazzeliler, derme çatma çadırlarda ve barınma merkezine dönüştürülen okullarda hayata tutunmaya çalışıyor.
Ne Oldu?
Filistin'de 15 Mayıs 1948'de başlayan Nekbe süreci, Filistinlilerin karşılaştığı en büyük trajedilerden biri olarak kabul ediliyor. Son 2,5 yılda Gazze’de yaşanan çatışmalar ve saldırılar, bu sürecin derinleşmesine yol açtı. Ekim 2023’te başlayan saldırılar, Gazze'de can kaybını artırarak, 78 yıllık Nekbe dönemindeki kayıpları geçmiştir. Ölü sayısı resmi verilere göre 72 bin 601’in üzerine çıkmıştır.
Bu Ne Anlama Geliyor?
Bu gelişmeler, Filistinlilerin yaşamları üzerinde derin etkiler yaratıyor. Gazze'de yaşanan yıkım, bölgedeki insani durumu daha da kötüleştiriyor. Saldırılar sonucunda, birçok aile evlerinden oldu ve temel ihtiyaçlara erişimleri her geçen gün zorlaşıyor. Su kaynakları azalmışken, günlük su tüketimi insanlık standartlarının çok altında kalıyor. Bu durum, yaşam kalitesini düşürüyor.
Kimleri Nasıl Etkiler?
Bu durum, özellikle Gazze'deki aileleri, çocukları ve kadınları doğrudan etkiliyor. Hayatını kaybedenlerin yarısından fazlasını çocuklar ve kadınlar oluşturuyor. Ayrıca, yerinden edilen sağlık çalışanları ve eğitmenler, bölgedeki sağlık ve eğitim hizmetlerinin aksamasına neden oluyor. Batı Şeria'daki yerleşimlerde yaşayan Filistinliler de benzer şekilde zorunlu göç ve saldırılarla karşı karşıya kalıyorlar.
Güncel Tablo
| Yıl | Ölü Sayısı | Yerinden Edilenler |
|---|---|---|
| 1948 | 15.000+ | 957.000 |
| 2023 | 72.601+ | 2.000.000 |
Ne Yapmalı?
Bu durumda, uluslararası toplumun daha aktif bir rol alması gerekiyor. Filistin'e yönelik insani yardım kampanyalarına destek olunmalı ve yerinden edilen ailelerin ihtiyaçları için yardım kuruluşlarıyla iş birliği yapılmalı. Ayrıca, bölgedeki barış süreçlerine yönelik destek artırılmalı.