Küresel askeri harcamalar, devam eden savaşlar ve artan jeopolitik belirsizliklerin etkisiyle 2025 yılında reel bazda yıllık yüzde 2,9 artarak 2 trilyon 887 milyar dolarla rekor tazeledi. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), bu konuda kapsamlı bir rapor yayınladı. Rapor, askeri harcamaların artışını, küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) içindeki payının yüzde 2,5’e yükselmesi ile birlikte 2009'dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını ortaya koyuyor.
Geçen yıl, en fazla askeri harcama yapan beş ülke ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan oldu. Bu beş ülke, dünya askeri harcamalarının yüzde 58'ini oluşturdu. ABD'nin harcamaları ise 2025'te yüzde 7,5 azalarak 954 milyar dolara geriledi. Bu düşüş, Ukrayna'ya yönelik yeni mali askeri yardım paketlerinin onaylanmaması gibi nedenlerden kaynaklanıyor.
SIPRI raporunda, ABD'nin ardından en fazla askeri harcama yapan ülke olan Çin'in harcamalarının 2025'te yıllık yüzde 7,4 artışla 336 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor. Çin'in askeri harcamaları, 31 yıldır kesintisiz bir şekilde artış göstermektedir. Bunun yanında, Rusya'nın askeri harcamaları da geçtiğimiz yıl yüzde 5,9 artış göstererek 190 milyar dolara ulaştı.
Ne Oldu?
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), 2025 yılına ait küresel askeri harcamalar raporunu açıkladı. Rapora göre, küresel askeri harcamalar devam eden savaşlar ve artan jeopolitik belirsizliklerin etkisiyle 2025'te art arda 11. kez yükselerek 2 trilyon 887 milyar dolara çıktı. ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan gibi ülkeler en çok harcama yapan ülkeler arasında yer aldı.
Bu Ne Anlama Geliyor?
Küresel askeri harcamaların artışı, dünya genelindeki siyasi istikrarsızlık ve savaşların devam etmesi nedeniyle bir tehlike sinyali olarak değerlendirilebilir. Bu durum, devletlerin güvenlik önlemlerini artırma gerekliliğini ortaya koymaktadır. Vatandaşlar için bu artış, vergi yüklerinin artması, savunma sanayiine yapılan yatırımların çoğalması ve dolayısıyla ekonomik kaynakların askeri harcamalara yönlendirilmesi anlamına gelebilir.
Kimleri Nasıl Etkiler?
Askeri harcamalardaki artış, özellikle devlet memurları, emekli askerler ve savunma sanayi çalışanları için olumlu bir etki yaratabilir. Ancak, devlet bütçesindeki bu yönelim, eğitim ve sağlık gibi diğer sosyal hizmetlerin finansmanında daralmaya yol açabilir. Öğrenciler ve emekliler gibi diğer kesimler, doğrudan askeri harcamalardan etkilenmeyebilir, ancak dolaylı etkilerle karşılaşabilir.
Güncel Tablo
| Ülke | 2025 Askeri Harcama (Milyar Dolar) | Yıllık Artış (%) |
|---|---|---|
| ABD | 954 | -7,5 |
| Çin | 336 | +7,4 |
| Rusya | 190 | +5,9 |
| Almanya | 114 | +24 |
| Hindistan | Veri yok | Veri yok |
Ne Yapmalı?
Hükümetler, askeri harcamalardaki artışı dengelemek için bütçelerini gözden geçirmelidir. Vatandaşlar da, bu tür raporları takip ederek, kamu politikalarını ve bütçe planlamalarını sorgulamalı ve gerektiğinde seslerini duyurmalıdır. Ayrıca, sivil toplum kuruluşları ve insan hakları örgütleri, askeri harcamaların artışını eleştirerek, daha fazla sosyal hizmete yönelmesi için kamuoyu oluşturmalıdır.