Ne Oldu?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Darülaceze Sosyal Yaşam Şehri'nde basın mensuplarıyla bir araya geldi. Türkiye'de doğurganlık hızının 1,48'e düşmesini milli güvenlik meselesi olarak nitelendirdi ve 2026-2035'i 'Aile ve Nüfus On Yılı' ilan ettiklerini duyurdu. Bu kapsamda doğum yardımları reformu, izin uzatmaları ve sosyal medya kısıtlamaları gibi adımlar atılıyor.
Bakan Göktaş, nüfus politikalarını uzun vadeli devlet stratejisi olarak ele aldıklarını vurguladı. Doğurganlık hızının 2,1 yenileme eşiğinin altına inmesi ekonomik, sosyal ve stratejik riskler taşıyor. 2025'te 721 bin çocuk için 8,7 milyar lira ödeme yapıldığını belirtti.
Doğum yardımları, ilk çocukta 5 bin TL tek seferlik desteğe ulaştı. İkinci çocuk için aylık 1.500 TL, üç ve sonraki çocuklar için aylık 5 bin TL verilecek. Bu yardımlar çocuk 5 yaşını doldurana kadar annelere yatırılacak. Doğum izni 16 haftadan 24 haftaya, babalık izni 10 güne çıkıyor; kanun teklifi yakında TBMM'ye sunulacak.
Aile ve Gençlik Fonu 81 ilde yaygınlaştı, 68 bin 763 çift yararlandı ve 8,4 milyar lira ödendi. Faizsiz kredi limitleri artırıldı: 25 yaş altı gençlere 250 bin TL, 26-29 yaş arası 200 bin TL. Çocukları korumak için 15 yaş altı sosyal medya kısıtlaması getiren torba yasa taslağı ay sonuna kadar Meclis komisyonuna gidecek.
Bu Ne Anlama Geliyor?
Bu reformlar, çocuk sahibi olmayı daha cazip hale getirerek ailenin yükünü hafifletiyor. Artan yardımlar aylık harcamaları karşılamada destek olurken, faizsiz krediler evlilik ve çocuk planlarını kolaylaştırır. Sosyal medya sınırı, çocukların dijital risklerden korunmasını sağlayarak ebeveynlerin iç huzurunu artırır.
Ekonomik açıdan bakılırsa, 5 bin TL'lik tek seferlik destek bebek masraflarını kısmen karşılar. Aylık yardımlar ise bez, mama gibi günlük giderleri rahatlatır. Uzun vadede nüfus artışı emeklilik ve iş gücü dengesini olumlu etkiler, genç ailelere mali rahatlama getirir.
Kimleri Nasıl Etkiler?
Yeni evli çiftler ve genç aileler, faizsiz kredi ve doğum yardımlarından en çok yararlanacak. Örneğin, 25 yaş altı bir çift 250 bin TL krediyle ev alabilir veya çocuk masraflarını karşılayabilir. Çalışan anneler 24 haftalık izinle iş-anne dengesini kurar, babalar 10 günlük izinle aileye daha fazla katılır.
Çocuklu haneler, 5 yaşına kadar aylık destekle bütçesini güçlendirir. Üçüncü çocuk düşünenler 5 bin TL aylık yardımdan fayda sağlar, bu da kalabalık aileleri teşvik eder. 15 yaş altı ebeveynler, sosyal medya kısıtlamasıyla çocukların ekran süresini kontrol eder, bağımlılık riskini azaltır.
Özel sektör çalışanları izin uzatmalarından etkilenir, kamu personeli ise yarı zamanlı çalışma hakkıyla esneklik kazanır. Genel olarak, doğum oranı düşük bölgelerde yaşayanlar nüfus politikalarından daha fazla destek alır.
Güncel Tablo
Doğum yardımlarındaki değişiklikler aile bütçesini doğrudan etkiler. Aşağıdaki tablo eski ve yeni destekleri karşılaştırıyor, olası senaryolarla birlikte.
Ne Yapmalı?
Doğum yardımı için Aile Bakanlığı'na e-Devlet üzerinden başvurun. Gerekli belgeler: Nüfus cüzdanı fotokopisi, doğum belgesi ve banka hesap bilgileri. Başvuru sonrası 1-2 ay içinde ödeme başlar.
Faizsiz kredi için Aile ve Gençlik Fonu'na il müdürlüklerinden ulaşın. Evli çiftler evraklarını hazırlayıp online portalı kullanabilir. Sosyal medya kısıtlaması için platform ayarlarını kontrol edin, ebeveyn denetim araçlarını etkinleştirin.
Yarı zamanlı çalışma talebi için işvereninize dilekçe verin. Kanun teklifi sonrası izin haklarınızı takip edin, Çalışma Bakanlığı sitesinden güncellemeleri izleyin.