Ne Oldu?
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal medya hesabından Kasım ayı cari açık verilerini paylaştı. Yıllık cari açık, Kasım ayında 23,2 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu, ülkenin ithalat ve ihracat dengesindeki açığı gösteriyor.
Ocak-Kasım döneminde yıllık cari açıkta 12,8 milyar dolarlık bir artış görüldü. Bunun büyük kısmı, altın fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle 6,4 milyar dolarlık bozulmadan kaynaklandı. Bakan Şimşek, dış ticareti dengelemek için çalışmaların devam ettiğini belirtti.
2025 yılında küresel zorluklara rağmen ihracatın gücü ve turizm gelirleri, cari dengenin sürdürülebilir kalmasını sağlayacak. 2026 için ise cari açığın milli gelire oranının yüzde 1,5 civarında tutulması bekleniyor. Bu tahmin, sanayi üretimi, teknoloji odaklı ihracat ve düşük enerji fiyatlarına dayanıyor.
Bu Ne Anlama Geliyor?
Cari açık, ülkenin yurtdışından daha fazla para harcadığını gösterir. Bu durum döviz talebini artırır ve TL'nin değer kaybına yol açabilir. Enflasyon yükselirse, günlük harcamalarınız artar; gıda ve yakıt gibi ithal mallar pahalılaşır.
Vatandaş için pratik sonuç, kredi faizlerinin yüksek kalması ve tasarruf zorluğu demek. Örneğin, ithal ürünlere bağımlı sektörlerde fiyatlar artar, bu da market alışverişini etkiler. Öte yandan, ihracatın güçlenmesi istihdamı destekleyebilir ve maaşlara dolaylı fayda sağlar.
Altın bozulması, eğer altın alıyorsanız cebinize yansır: Fiyatlar yükseldikçe tasarruf araçlarınız değerlenir ama ithalat maliyeti genel enflasyonu tetikler. Uzun vadede, yapısal adımlar dengeyi korursa döviz kurları stabilize olur ve bütçeniz rahatlar.
Kimleri Nasıl Etkiler?
Esnaf ve küçük işletme sahipleri, ithal girdi maliyetleri artınca fiyatlarını yükseltmek zorunda kalır, bu da müşteri kaybına yol açabilir. İhracat yapan firmalarda çalışanlar ise iş fırsatlarından faydalanır.
Emekliler ve sabit gelirliler, enflasyonla eriyen maaşlardan en çok etkilenir. Döviz artışı gıda ve enerji faturalarını kabartır, tasarruf planlarını bozar. Gençler ve öğrenciler, yurtdışı eğitim veya seyahat hayallerinde döviz engeline takılır.
Turizm sektöründe çalışanlar kazançlı çıkar; turizm gelirleri cari açığı dengelediğinden işler artar. Yatırımcılar için altın sahipleri değer kazancı yaşar, ama döviz borcu olanlar faiz yükü taşır.
Güncel Tablo
Cari açık verileri, eski ve yeni dönemleri karşılaştırarak etkiyi gösterir. Altın ve toplam açık bozulmaları, enflasyon baskısını yansıtır.
Ne Yapmalı?
Döviz dalgalanmalarına karşı bütçenizi gözden geçirin: İthal ürün tüketimini azaltın, yerel alternatiflere yönelin. Tasarruf için altın veya ihracat odaklı hisselere bakın, ama profesyonel danışmanlık alın. Enflasyona karşı maaş zamlarınızı takip edin ve giderlerinizi planlayın.
Eğer ihracatla ilgili bir işiniz varsa, devlet desteklerini araştırın. Cari dengeyi iyileştirecek haberleri takip ederek kişisel finans kararlarınızı güncelleyin. Uzun vadeli için, milli gelire oran düşük kalırsa ekonomik istikrar artar; buna göre plan yapın.