Ne Oldu?
Blockchain istihbarat firması TRM Labs'ın raporuna göre, İngiltere merkezli Zedcex ve Zedxion isimli kripto borsaları, İran Devrim Muhafızları Ordusu ile bağlantılı 1 milyar dolarlık gizli fon akışına aracılık etmiş. Bu platformlar, 2021 ve 2022'de tescil edilmiş olsa da, yasa dışı işlemlerini paravan direktörler ve sanal ofislerle gizlemiş. Toplam işlem hacminin yüzde 56'sını oluşturan bu akışlar, 2024'te yüzde 87'ye ulaşmış.
Rapor, Zedcex'i ABD ve AB yaptırımlarındaki İranlı finansör Babak Morteza Zanjani ile ilişkilendiriyor. Zanjani, Devrim Muhafızları'na petrol gelirlerini aklamakla suçlanmış. İşlem hacmi 2023'te 23,7 milyon dolardan 2024'te 619,1 milyon dolara sıçramış, 2025'te ise 410,4 milyon dolara gerilemiş.
Transferler ağırlıklı TRON blokzincirinde USDT ile yapılmış. Fonlar, İran borsaları Nobitex, Wallex ve Aban Tether üzerinden dolaştırılmış. Zedcex cüzdanları, İsrail'in Devrim Muhafızları mülkü olarak tanımladığı adreslerle bağlantılı çıkmış. Türkiye merkezli Zedpay ödeme işlemcisi de bu sisteme entegre çalışmış.
Bu Ne Anlama Geliyor?
Bu skandal, kripto paraların yaptırımları delmek için kullanıldığını kanıtlıyor, yani küresel finansal sistemdeki güvenlik açıklarını artırıyor. Cebinize yansıması, kripto piyasalarındaki volatiliteyi yükseltebilir; yaptırımlar sertleşirse USDT gibi stablecoin'lerin değeri dalgalanır, işlem ücretleri artar. Yatırımcılar için, şüpheli borsalardan uzak durmak şart; aksi takdirde fonlarınız dondurulabilir veya kaybolabilir.
Yaptırımların delinmesi, uluslararası ticaret maliyetlerini yükseltir. Örneğin, enerji fiyatları etkilenirse yakıt zamları gelebilir, bu da günlük harcamalarınızı 5-10% artırır. Kripto regülasyonları sıkılaşırsa, transfer süreleri uzar ve komisyonlar %20'ye varan oranlarda yükselir.
Kimleri Nasıl Etkiler?
Küçük kripto yatırımcıları en çok etkilenen grup; şüpheli platformlarda işlem yapanlar fon kaybı yaşayabilir, hesapları bloke olabilir. Büyük trader'lar içinse, USDT ve TRON'un güvenilirliği sorgulanır, portföy değerleri %10-15 düşebilir.
Esnaf ve işletmeler, Türkiye bağlantılı Zedpay gibi servisler yüzünden ödeme gecikmeleriyle karşılaşabilir. Uluslararası ticaret yapanlar, yaptırımların sıkılaşmasıyla tedarik zincirleri bozulur, maliyetleri %15 artar. Emekliler veya tasarruf sahipleri, kriptoya bulaşmadıysa doğrudan etkilenmez ama genel piyasa dalgalanmaları enflasyonu körükler.
Güncel Tablo
Skandalın işlem hacmi artışını gösteren tablo, kripto akışlarının nasıl büyüdüğünü ortaya koyuyor. Bu veriler, riskleri anlamak için faydalı.
Ne Yapmalı?
Kripto yatırımlarınızı lisanslı ve şeffaf borsalarda tutun, örneğin Binance veya Coinbase gibi. Şüpheli platformları (Zedcex, Zedxion) hemen terk edin; fonlarınızı çekmek için resmi cüzdan adreslerini doğrulayın. Regülasyon güncellemelerini takip edin, TRM Labs gibi raporları okuyun. Eğer işlem yaptıysanız, yerel yetkililere bildirin ve vergi danışmanından destek alın.